نبض

در طب سنتی، نبض یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص وضعیت بدن و مزاج فرد به شمار می‌آید.
پزشکان سنتی با لمس نبض در نقاط مختلف بدن، به‌ویژه مچ دست، ویژگی‌هایی مانند شدت، سرعت، نظم و عمق آن را بررسی می‌کردند.
اعتقاد بر این است که هر تغییر در مزاج یا تعادل اخلاط بدن در ریتم و کیفیت نبض بازتاب پیدا می‌کند.
مثلاً نبض تند و پر ممکن است نشان‌دهندهٔ غلبهٔ صفرا و گرمی بدن باشد، در حالی‌که نبض کند و سنگین نشانهٔ سردی یا افزایش بلغم است.
نبض نه‌تنها وضعیت عمومی بدن، بلکه سلامت اندام‌های درونی مانند قلب، کبد و معده را نیز تا حدودی آشکار می‌کند.
تشخیص دقیق نبض نیاز به تجربه و ظرافت زیادی دارد و یکی از مهارت‌های کلیدی حکیمان سنتی بوده است.
در این روش، حتی احساسات روحی و هیجانات نیز از طریق تغییر نبض قابل شناسایی دانسته می‌شدند.
به طور کلی، نبض در طب سنتی پلی میان شناخت مزاج، وضعیت جسمی و روحی فرد محسوب می‌شود.